หน้าหลัก

16 กุมภาพันธ์ 2560

บาติกเฉลิมพระเกียรติ ผืนผ้าแห่งความดี (Read in English)


แน่นอนว่าครูโสภา เพชรแก้ว ผู้บุกเบิกสอนทำผ้าบาติกในโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ จังหวัดนครศรีธรรมราช มีความภูมิใจ เมื่อผ้าบาติกที่ทำจากศูนย์การเรียนรู้การทำผ้าบาติกของโรงเรียนได้รับเลือกให้เป็นของที่ระลึกเพื่อการท่องเที่ยวภาคใต้ฝั่งตะวันออก แต่สิ่งที่เกิดจากศูนย์การเรียนรู้ฯ แห่งนี้ที่ทำให้ครูมีความภูมิใจกว่าคือสายใยผูกพันระหว่างครูและศิษย์ จึงได้มอบสมญานามให้ผ้าบาติกของศูนย์การเรียนรู้ฯ ว่า “ผืนผ้าแห่งความดี”

“โครงการนี้ (ทำผ้าบาติก) สร้างความรักความสามัคคี ทำให้เกิดความรักงาน รักเพื่อน รักครู เด็กทุกรุ่นที่จบไปแล้ว ทุกปีเมื่อเค้ากลับมาเยี่ยมโรงเรียนก็จะมาพบปะกันที่ศูนย์การเรียนรู้ฯ เพราะมาที่นี่ได้เห็นทั้งครูทั้งงาน” ครูโสภาพูดด้วยสีหน้าเปี่ยมสุข

ครูโสภาเริ่มสอนทำผ้าบาติกในโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติฯ ตั้งแต่ พ.ศ.2546 เมื่อโรงเรียนได้บรรจุการทำผ้าบาติกให้เป็นวิชาเลือกในหลักสูตรเพื่อสนองโครงการหนึ่งอำเภอหนึ่งโรงเรียนในฝัน โดยมีเป้าหมายที่จะพัฒนาให้เป็นศูนย์การเรียนรู้สำหรับเยาวชน

ครูเล่าย้อนวันวานว่า “เด็กสนใจกันมาก พอเราเปิดรับเค้าวิ่งมาลงชื่อเลย มากันห้าหกสิบ (คน) แต่เรารับได้แค่ยี่สิบ(คน) เพราะงบมีจำกัด”

ในเวลานั้นโครงการพัฒนาชุมชนฯ สระเพลง ของมูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย ซึ่งดำเนินงานพัฒนาในพื้นที่อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช และให้ความอุปการะแก่นักเรียนจำนวนหนึ่งของโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติฯ เห็นว่า การทำผ้าบาติกเป็นทักษะติดตัวที่เด็กสามารถนำไปสร้างอาชีพได้ในอนาคต จึงให้การสนับสนุนด้วยการจัดอบรมทำผ้าบาติกให้กับนักเรียนชั้น ม.1-ม.2 จำนวน 30 คน รวมถึงให้วัสดุอุปกรณ์สำหรับการเรียนการสอนในโรงเรียน

“ตอนนั้นเป็นช่วงปิดเทอมปี 48 (พ.ศ.2548) อบรมกัน 7 วันเต็มทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ หลังอบรมเด็กทำได้เลย ทำผ้าเช็ดหน้า ทำผ้าพันคอ เอากลับบ้านไปให้ผู้ปกครองดู เด็กบางคนมีความสามารถด้านศิลปะ ถ้าเค้าวาดรูปในกระดาษผู้ปกครองไม่เห็น พออยู่ในผืนผ้าก็เห็นชัด” ครูโสภาเล่า

ส่งผลให้กิจกรรมการทำผ้าบาติกในโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติฯ ดำเนินไปได้ดีอย่างต่อเนื่องจนเป็นที่จับตามองของหน่วยงานในพื้นที่

“ถ้าไม่มีศุภนิมิตในวันนั้นหลายๆ หน่วยงานคงไม่เห็น หลังจากนั้น อบต. อบจ. ก็เข้ามาสนับสนุนให้โรงเรียนทำโครงการบาติกชุมชน เป็นบาติกสัญจรไปตามชุมชนต่างๆ เพื่อสอนการทำผ้าบาติกให้กับชาวบ้านซึ่งเป็นโครงการใหญ่” ครูโสภาพูด

ทำให้ ‘แบงค์’ เด็กในความอุปการะของโครงการพัฒนาชุมชนฯ สระเพลง ซึ่งได้ผ่านการอบรมทำผ้าบาติกมีโอกาส เผยแพร่ความรู้การทำผ้าบาติกผ่านโครงการบาติกชุมชน และต่อยอดเป็นรายได้เสริมด้วย

Full Photo

Full Photo

Full Photo

Full Photo

Full Photo

Full Photo

Full Photo

Full Photo


“เริ่มทำจริงตอนประมาณปลาย ม.2 ตอนนั้นมีความคิดอยากหาเงินด้วยตัวเอง อยากลดภาระของพ่อแม่ พออยู่ ม.4 ก็เริ่มทำผ้าชิ้น” แบงค์พูด


ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมาแบงค์ได้เป็นผู้ช่วยมือหนึ่งของครูโสภา ทำผ้าบาติกให้ศูนย์การเรียนรู้การทำผ้าบาติกของโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติฯ จนปัจจุบันแบงค์เรียนอยู่ปีสุดท้ายของคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง และต้องใช้เวลาส่วนใหญ่ในกรุงเทพฯ ถึงกระนั้นระยะทางก็ไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อการทำงาน


“ผมขออุปกรณ์จากครูไป 1 ชุดไปใช้ที่กรุงเทพฯ เวลามีงานครูจะโทรไปบอกว่าอยากได้แบบนี้ ผมก็จะออกแบบแล้วทำส่งมาให้” แบงค์อธิบาย จากนั้นครูก็จะทำความสะอาดผ้าโดยการต้ม ซัก และนำไปขาย


ครูโสภามองศิษย์เอกอย่างปลื้มใจแล้วพูดเสริมว่า “เค้าหาเงินเรียนเองไม่รบกวนทางบ้าน ในช่วงปิดเทอมยังกลับมาช่วยครูสอนเด็กรุ่นน้องด้วย” จากนั้นก็หันหน้าไปทางหญิงสาวที่กำลังให้คำแนะนำนักเรียนที่กำลังทำผ้าบาติกแล้วพูดว่า “โน่นครูอร อบรมรุ่นเดียวกับแบงค์ก็มาช่วยสอนเหมือนกัน”


ในช่วงเวลากว่าทศวรรษได้มีช่างทำผ้าบาติกน้อยๆ จำนวนหลายร้อยคนเกิดขึ้นในศูนย์การเรียนรู้การทำผ้าบาติกของโรงเรียนเฉลิมพระเกียรติฯ จากการประสิทธิ์ประสาทวิชาของครูโสภา


ครูบอกด้วยรอยยิ้มว่า “ชั้น ม.1 ครูให้เรียนพื้นฐาน แต่เมื่อขึ้น ม.3 นักเรียนที่สนใจทำผ้าบาติกจะต้องสามารถผลิตชิ้นงานสำหรับนิทรรศการได้ เด็กหลายคนมีจุดเริ่มต้นที่นี่ แล้วนำความรู้ไปประยุกต์ บางคนเป็นครูอาจารย์ เป็นช่างศิลป์ก็มี”