หน้าหลัก

20 มิถุนายน 2561

ปลาหมอย่างเกลือ และส้มตำ มื้ออร่อยที่ไม่ต้องซื้อหาของ ‘นิกร’ และยาย (Read in English)


นิกร เด็กหนุ่มวัย 18 ปี กำลังช่วยยายนำปลาหมอที่จับมาวางเรียงบนเตาถ่าน “เย็นนี้ผมกับยายทำปลาหมอย่างเกลือครับ ยายจะทำส้มตำด้วย มะละกอที่ปลูกออกลูกพอดีครับ” นิกรบอกระหว่างย่างปลาบนเตา “บ้านผมได้ปลาหมอเทศจากมูลนิธิศุภนิมิตฯ มาเลี้ยง พี่ๆ เขาเอามาให้ที่บ้านผมเลี้ยงไว้กิน และเลี้ยงไว้ขายเป็นรายได้ครับ”


พ่อของนิกรทิ้งครอบครัวไปตั้งแต่เขายังเล็ก ไม่กี่ปีต่อมาผู้เป็นแม่ก็เสียชีวิต ยายจึงรับนิกรและน้องชายอีกคนมาเลี้ยงดูนับแต่นั้น “เลี้ยงดู ส่งให้เขาได้เรียน ถึงจะลำบากก็ต้องทน ฉันไม่มีที่นา รับจ้างไปวันๆ ยิ่งหลานโตขึ้น แต่ฉันแก่ลง เรี่ยวแรงทำงานน้อยลง หากินไม่ค่อยพอค่ะ แต่หลานสองคนก็ไม่เคยบ่น เขาเป็นเด็กผู้ชาย ถึงหิวเขาก็ไม่พูดให้ฟังหรอกค่ะ” ยายหนูกัน ยายของนิกรเล่า


ความทุกข์ยากของยายหนูกัน นิกร และน้องชายของเขา ได้บรรเทาลงจากความเมตตาของผู้อุปการะที่ส่งความช่วยเหลือให้ผ่านโครงการอุปการะเด็ก ของมูลนิธิศุภนิมิตฯ พื้นที่ดำเนินงานโครงการพัฒนาชุมชนเป็นพื้นที่แบบพึ่งตนเองและยั่งยืน กุดจับ จังหวัดอุดรธานี “ขอบคุณมากๆ ค่ะ ช่วยให้หลานฉันได้เรียนหนังสือ จะได้มีความรู้ ไม่ลำบาก ตอนนี้นิกรเรียนอยู่ ม.5 ส่วนวีระพันธ์ น้องชายก็กำลังเรียนอยู่ ม.2 แล้ว ปิดเทอมนี้วีระพันธ์ไปบวชเณร ไม่อยู่ที่บ้านค่ะ” ยายหนูกันกล่าวคำขอบคุณ


ครอบครัวของนิกรยังได้รับความช่วยเหลือให้มีข้าวปลาอาหารอย่างเพียงพอโดยไม่ต้องซื้อหา สามารถทำกินมีรายได้เพิ่มขึ้นด้วย “ยายไปเรียนการเลี้ยงปลาก่อน เรียนเสร็จก็ได้ลูกปลาหมอเทศมาเลี้ยง นิกรก็ช่วยเลี้ยงด้วย จะจับปลากินหรือขาย ก็ได้เขากับน้องนี่แหละเป็นคนลงไปจับ” ยายหนูกันเล่า


“ปลาหมอเทศเลี้ยงไม่ยากครับ โตไวด้วย ตัวคล้ายๆ กับปลานิล แต่เล็กกว่า เนื้อแข็งกว่าปลานิลแต่ก็กินอร่อย โตเร็วด้วย 4-5 เดือนก็โตเต็มที่จับขายได้ครับ กิโลกรัมละ 100 บาท โลนึง 3 ตัว จับขายไปแล้วรุ่นหนึ่งครับ ได้เงินมา 5,000 บาท ยายเก็บเงินไว้ให้ผมกับน้องเรียน เก็บไว้ใช้จ่าย แล้วก็เอาไปซื้อปลาดุก ปลาสลิดมาเลี้ยงเพิ่มครับ” นิกรบอก


ปลาหมอเทศมีถิ่นกำเนิดจากทวีปแอฟริกา พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดลุยเดช รัชกาลที่ 9 โปรดเกล้าฯ ให้กรมประมงทำการเพาะเลี้ยงขยายพันธุ์และแจกจ่ายให้กับประชาชนเพื่อให้เป็นแหล่งอาหาร และเพื่อเป็นการสร้างอาชีพและรายได้ให้กับราษฎร ตั้งแต่ พ.ศ.2496 เนื่องจากทรงเล็งเห็นว่าเป็นปลาที่เลี้ยงได้ง่ายในภูมิอากาศของประเทศไทย ขยายพันธุ์ได้เร็ว ทันกับความต้องการอาหารของประชาชนในสมัยนั้นที่มีภาวะข้าวยากหมากแพงเนื่องจากเพิ่งผ่านพ้นช่วงสงครามมหาเอเชียบูรพา เป็นพันธุ์ปลายอดนิยมของคนไทยในชนบทก่อนที่ต่อมารัชกาลที่ 9 จะได้มีการพระราชทาน ‘ปลานิล’ ให้พสกนิกรได้เพาะเลี้ยงเป็นอาหารโปรตีนที่มีราคาถูกในภายหลัง อย่างไรก็ตาม ปลาหมอเทศก็ยังคงเป็นปลาที่นิยมเลี้ยงและบริโภคอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน

Full Photo

Full Photo

Full Photo

Full Photo


นอกจากปลาหมอเทศแล้ว ยายของนิกรยังได้รับความรู้การปลูกผักสวนครัวและได้รับเมล็ดพันธุ์ผักจากโครงการพัฒนาฯ กุดจับ มาด้วย “มีแปลงผักด้วยครับ ปลูกหลายอย่างครับ มีทั้งมะละกอ มะนาว ผักกะแยง มะเขือ และมะเขือเทศด้วย เอาไว้กินครับ กินไม่ทันก็ค่อยเอาไปขาย” นิกรชี้ให้ดูแปลงผักบนเนื้อที่ 15 ตารางวา เล็กแต่เต็มไปด้วยพืชอาหาร


“ตอนนี้ยาย ผม และน้อง ไม่ต้องทนหิวอีกแล้ว มีทุกอย่างที่เป็นอาหารให้กินที่บ้านของเรา” นิกรบอกพร้อมกับยกปลาหมอย่างเกลือออกจากเตา ส่วนยายหนูกันก็กำลังตักส้มตำใส่จาน อีกหนึ่งมื้ออร่อยที่ไม่ต้องซื้อหา แต่เกิดจากน้ำพักน้ำแรงของทุกคนในบ้านพร้อมแล้ว