ป่าเด็ง นำร่องสู่การกำจัดขยะให้เป็นศูนย์โดยไม่มีการฝังกลบ

มูลนิธิศุภนิมิตฯ ผนึกกำลังชุมชนป่าเด็ง อ.แก่งกระจาน มุ่งสู่ "Zero Waste – Zero Landfill" นำนวัตกรรมเตาเผาชีวมวลและระบบดิจิทัลจัดการขยะอย่างยั่งยืน

มูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย นำร่อง “โครงการนำร่องระบบการจัดการขยะและการติดตามคาร์บอนฟุตพริ้นท์ในพื้นที่แก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี” ในพื้นที่ตำบลป่าเด็ง อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี ชูแนวคิด “Zero Waste – Zero Landfill” แก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศจากควันไฟการเผาขยะ เผยผลสำเร็จการสนับสนุนเตาเผาขยะชีวมวลลดมลพิษใน 7 หมู่บ้าน/สถานศึกษา และการสนับสนุนสถานศึกษาจัดการขยะผ่านกิจกรรมเยาวชนในโรงเรียน พร้อมต่อยอดสู่ระบบติดตามคาร์บอนฟุตพริ้นท์ผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล มุ่งสร้างสุขภาวะที่ดีให้กับเด็กและเยาวชนในเขตอุทยานแห่งชาติ ผ่านการดำเนินงานเชิงยุทธศาสตร์ในการสนับสนุนครอบครัวและชุมชนให้สามารถรับมือกับภัยพิบัติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

จากเสียงสะท้อนของชุมชนเรื่องผลกระทบของควันไฟจากการเผาขยะแบบเปิดที่ส่งผลต่อสุขภาพเด็กนักเรียน คุณวิไลวรรณ จอกนิ้ว ผู้จัดการโครงการพัฒนาฯ เพชรบุรี ราชบุรี มูลนิธิศุภนิมิตฯ เผยว่ามูลนิธิศุภนิมิตฯ ได้เข้าสนับสนุนเตาเผาขยะชีวมวลลดมลพิษที่ได้รับอนุสิทธิบัตรและรับรองโดยสำนักงานวิจัยแห่งชาติ (วช.) และได้รับการจดอนุสิทธิบัตรโดย นายโกศล แสงทอง และ ศูนย์วิจัยชุมชนเครือข่ายร่วมใจตามรอยพ่อ อบต.ป่าเด็ง เพื่อเปลี่ยนการกำจัดขยะให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยปัจจุบันดำเนินการแล้ว 5 แห่งทั่วพื้นที่ อบต.ป่าเด็ง

“เราไม่ได้มองแค่การกำจัดขยะ แต่เรามองไปที่ลมหายใจของเด็กๆ ในป่าเด็ง การที่มูลนิธิศุภนิมิตฯ สนับสนุนเตาเผาชีวมวลลดมลพิษถึง 7 จุด คือการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ เพื่อไม่ให้ควันไฟจากการเผาแบบเปิดมาทำลายสุขภาวะของเยาวชนและสิ่งแวดล้อมในเขตอุทยานแห่งชาติอีกต่อไป แต่เพื่อให้เกิดการแก้ไขปัญหาในระยะยาวอย่างยั่งยืน เรายังได้ดำเนินงานรณรงค์สร้างความตระหนักเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเรื่องการจัดการขยะในสถานศึกษา และในชุมชนด้วย”

จากจุดเริ่มต้นที่การสนับสนุนเตาเผาขยะ มูลนิธิศุภนิมิตฯ ได้ต่อยอดสู่การดำเนินงาน “โครงการนำร่องระบบการจัดการขยะและการติดตามคาร์บอนฟุตพริ้นท์ในพื้นที่แก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี – Zero Waste – Zero Landfill” ในการส่งเสริมความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมและการพัฒนาชุมชน โดยเฉพาะในด้านการจัดการขยะและการลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ผ่านการดำเนินงานโครงการต่างๆ ที่เน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนและเยาวชน

ความท้าทายหลักของการจัดการขยะที่ อบต.ป่าเด็ง คือ เป็นเขตพื้นที่ที่ตั้งอยู่ในอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน เป็นพื้นที่คุ้มครองการจัดการทรัพยากรภายใต้ พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ พ.ศ.2562 ห้ามตั้งบ่อขยะ/หลุมฝังกลบในพื้นที่อุทยาน ห้ามเผาขยะ เพราะเข้าข่ายก่อมลพิษและเสี่ยงไฟป่า และห้ามขนขยะไปทิ้งในพื้นที่ป่าโดยไม่ได้รับอนุญาต แต่ขณะเดียวกันจากการเก็บข้อมูลปริมาณขยะเฉพาะในเขต อบต.ป่าเด็ง ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2567 – กรกฎาคม 2568 มีปริมาณขยะโดยเฉลี่ยประมาณ 2 ตันต่อวัน หรือประมาณ 60 ตันต่อวันในพื้นที่ที่ห้ามมีบ่อขยะ และมีปริมาณที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แม้ทาง อบต.ป่าเด็ง จะมีระบบการจัดการขยะโดยใช้เตาเผาขยะชีวมวลลดมลพิษ แต่ก็ไม่เพียงพอสำหรับการจัดการขยะที่เพิ่มมากขึ้น ส่วนในพื้นที่นอกเขตเมืองซึ่งมีประมาณ 2,800 ครัวเรือน การจัดการขยะของครัวเรือนนอกเขตเมืองยังคงดำเนินการด้วยการเผาแบบระบบเปิด ซึ่งแน่นอนว่าในระยะยาวจะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

“ในการดำเนินงานโครงการนำร่องฯ เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ เราจึงมุ่งเน้นสร้างการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนตั้งแต่เด็ก ครอบครัว ชุมชน สถานศึกษา และหน่วยงานรัฐในพื้นที่ในการจัดการขยะต้นทางเพื่อลดความซับซ้อนในการจัดการขยะปลายทาง (การกำจัด) โดยร่วมมือกับบริษัท Jak Reward Technology จำกัด (ภายใต้การบริการที่ชื่อว่า Khaya) ในการดำเนินงาน” คุณธัญทิพย์ ชาติสวัสดิ์ Climate Change Coordinator มูลนิธิศุภนิมิตฯ กล่าว

และในการทำเวทีประชาคมเพื่อสร้างการมีส่วนร่วมและส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือ จัดขึ้นที่ อบต.ป่าเด็ง เมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา หลายภาคส่วนทั้งผู้นำชุมชน ตัวแทนสถานศึกษา รวมถึงตัวแทนจาก อบต.ป่าเด็ง ได้ร่วมแบ่งปันความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในการจัดการขยะภายใต้การสนับสนุนจากมูลนิธิศุภนิมิตฯ

ระดับครัวเรือน : ครัวเรือนเริ่มตระหนักถึงการลดการเผาแบบระบบเปิดและหันมาคัดแยกขยะ แยกขยะที่สามารถนำไปใช้ซ้ำ เช่น ขวดพลาสติก ขวดแก้ว เพื่อขาย แยกขยะเศษอาหารนำไปทำก๊าซชีวมวลหรือทำปุ๋ย ขยะอันตรายแยกกำจัดต่างหาก ลดจำนวนขยะที่จะต้องเผาให้เหลือปริมาณน้อยที่สุด โดยในชุมชนจะมีเตาเผาชีวมวลลดมลพิษที่ผู้นำชุมชนบริหารจัดการ

สถานศึกษา : กลายเป็นพื้นที่ต้นแบบในการรณรงค์ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเยาวชน สนับสนุนการคัดแยกขยะต้นทางผ่านกิจกรรมต่างๆ ของนักเรียน และมีความต่อเนื่องของการดำเนินงานกิจกรรม “ธนาคารขยะ” ในสถานศึกษา สนับสนุนให้นักเรียนทิ้งขยะอย่างถูกต้อง และนำขยะที่สามารถใช้ซ้ำมาเปลี่ยนเป็น ขยะแลกแต้ม เปลี่ยนเป็นเงินสะสม หรือของรางวัล

ชุมชน-อบต. : ออกแบบระบบการจัดการขยะในเขตชุมชนเมืองเพื่อสนับสนุนการคัดแยกขยะ และการลดปริมาณขยะต้นทาง สร้างความตระหนักและขับเคลื่อนสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของชุมชน มุ่งเน้นให้คัดแยกขยะก่อนทิ้ง รณรงค์ลดใช้พลาสติก ปรับปรุงประสิทธิภาพในการจัดเก็บและจัดการขยะของ อบต. และพัฒนาระบบการบันทึกข้อมูลเพื่อให้การบริหารจัดการขยะสามารถดำเนินงานได้อย่างเป็นระบบบนฐานข้อมูล

นอกจากบทสรุปความเปลี่ยนแปลงที่แต่ละภาคส่วนได้แลกเปลี่ยนกันในการทำเวทีประชาคมแล้ว ยังเกิดเป็นข้อสรุปในการทำให้โครงการนำร่องฯ นี้บรรลุผลเป็นความยั่งยืนในการจัดการขยะโดยชุมชนมีส่วนร่วม ที่ประชุมยังได้ร่วมยืนยันภารกิจที่จะต้องเร่งดำเนินการให้มากยิ่งขึ้น ในการจัดการขยะต้นทางเพื่อลดความซับซ้อนในการจัดการขยะปลายทาง (การกำจัด) รวมถึงมูลนิธิศุภนิมิตฯ โดยความร่วมมือกับ Jak Reward Technology จะมีการนำเครื่องมือดิจิทัลมาใช้งานเพื่อยกระดับการจัดการข้อมูลขยะไปสู่ระบบดิจิทัลที่สามารถวิเคราะห์และขยายผลได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงยังจะเป็นการติดตามข้อมูลด้านการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์จากการรวบรวมข้อมูลและบันทึกผลจากกิจกรรมต่างๆ ด้านการจัดการขยะในชุมชน โดยจะดำเนินการนำร่องใน 3 พื้นที่เป้าหมาย คือ อบต.ป่าเด็ง โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนนเรศวรบ้านห้วยโสก และ โรงเรียนบ้านห้วยกวางจริง

“การนำแพลตฟอร์มดิจิทัลเข้ามาช่วยบริหารจัดการข้อมูลขยะตั้งแต่ต้นทาง คือการเปลี่ยนจาก ‘การเดา’ มาเป็น ‘การใช้ข้อมูล’ เพื่อลดความซับซ้อนในการกำจัดขยะปลายทาง เราไม่ได้แค่เก็บขยะไปทิ้ง แต่เรากำลังสร้างระบบที่ติดตามคาร์บอนฟุตพริ้นท์ได้จริง เพื่อให้ป่าเด็งเป็นต้นแบบ Zero Waste ที่โปร่งใสและตรวจสอบผลลัพธ์ได้ในระดับสากล อันจะเป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ในการมอบของขวัญแห่งอนาคต เพื่อสร้างความอยู่ดีมีสุขและสิ่งแวดล้อมที่ดีให้แก่เด็กๆ อย่างยั่งยืน” คุณธัญทิพย์ กล่าวสรุป

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ป้ายกำกับ
Child Rights Climate Change CSR Migrant SDG กลุ่มชาติพันธุ์ การจัดการภัยพิบัติ การตีตราและเลือกปฏิบัติ การพัฒนาสถานศึกษา การมีส่วนร่วมของเด็ก ครอบครัวสุขสันต์ ครอบครัวอยู่ดีมีสุข ความยั่งยืน ความยุติธรรมในสังคม (Social Justice) ความรับผิดชอบต่อสังคม ความรุนแรงต่อเด็ก ความเชื่อและการพัฒนา งานรณรงค์เพื่อเด็ก จิตอาสา ทักษะชีวิตเยาวชน ทักษะอาชีพเยาวชน นโยบายการพัฒนาเด็ก น้ำเพื่อชีวิต บริการสุขภาพขั้นพื้นฐาน บริจาคทุนการศึกษา บริจาคเงิน ปกป้องคุ้มครองเด็ก ประชากรข้ามชาติ ผู้นำเยาวชน พัฒนาชุมชน พัฒนาสถานศึกษา ภัยพิบัติ ยุติวัณโรค/End TB ยุติเอดส์/Stop AIDS สังคมแห่งการแบ่งปัน สิทธิมนุษยชน สิทธิเด็ก ส่งน้องจบ ป-ตรี อดีตเด็กในความอุปการะ เด็กข้ามชาติ เด็กยากไร้ เด็กไร้รัฐ เสียงเด็กและเยาวชน แรงงานข้ามชาติ/ประชากรข้ามชาติ แรงงานต่างชาติ

ข่าวอื่นๆ

ล้อมวงวาดรูปแต้มสี ให้เด็ก ๆ กลับมามีรอยยิ้มอีกครั้ง

มูลนิธิศุภนิมิตฯ จับมือ ยูนิเซฟ จัดตั้งศูนย์เพื่อนเด็ก ในศูนย์พักพิงชั่วคราว จังหวัดสุรินทร์ และจังหวัดศรีสะเกษ จากสถานการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา
อ่านต่อ »
0